Naar links Naar rechts

Jacobus
Q. Smink

Tongermolke yn blik

49

Jacobus Quiryn Smink is geboren en getogen in Sondel, Gaasterland. Zijn vader had een boerenbedrijf. Hij is de vierde in een gezin van negen, ‘dus er werd veel Fries gepraat’, zoals hij dat gekscherend aangaf in een interview in 1995. Smink kreeg atypisch veel Fries op school. Op de havo in Sneek koos hij Fries in zijn eindexamenpakket. Hij volgde de studie Nederlands aan de lerarenopleiding Ubbe Emmius in Groningen. Na zijn afstuderen verhuisde hij in 1980 naar Brabant. Vanaf 1983 woont hij in Eindhoven waar hij werkt als docent Nederlands. Hij is vader en grootvader.

Jacobus Smink begon vroeg met schrijven. Op de middelbare school schreef hij popteksten, meest in het Nederlands of het Engels. In zijn Groninger periode kwam hij in contact met de dichter Tsjêbbe Hettinga, waardoor hij er zich nog meer van bewust werd dat het Fries de taal was waarin hij wilde schrijven.
Hij debuteerde als Jacob Smink in 1972 in het literaire tijdschrift Hjir met het korte verhaal ‘Hwa wit’ en een gedicht met de titel ‘Leaf famke’. Toen Hjir met ingang van 2009 samen met Farsk opging in Ensafh, kwam hij ook in de Ensafh redactie. Hjir en ensafh zijn altijd zijn podium geweest, met uitzondering van een paar uitstapjes naar Trotwaer, begin jaren negentig.

Sminks eerste bundel ‘Apàrte fersen’ verscheen in 1983 in eigen beheer bij de Stifting Hispel als een eenvoudig, gestencild boekje. Twee jaar later volgde die echte bundel bij de KU met als titel Wurk fan de achtste dei.
‘Foar de famkes’ (1988) heeft als thema de liefde van een vader voor zijn dochters.
In ‘Mei beide lippen’ (1991) is de speelse blijheid van de vorige bundel verdwenen: het gaat over verlies en eenzaamheid. De geliefde van de dichter heeft hem verlaten, een paar goede vrienden zijn jong gestorven.

Een hoogtepunt vormt de bundel Lingerich ‘tekstyl & swarte side’ (1994) met als thema de erotiek.
In 1995 volgde ‘Minskegedichten’ met dezelfde soort afwijkend taalgebruik; de gedichten gaan over ‘minsk’ in allerlei levenssituaties, van geboorte tot dood, een kaleidoscoop van het mensenleven.

‘Sondelfal’ (2009) bevat niet eerder gepubliccerd werk en een selectie uit wat de dichter vanaf 1993 in de tijdschriften puliceerde, soms in een bijgewerkte vorm.

De adviescommissie van de Gysbert Japicxpriis schreef, opgetogen, over Sondelfal: ‘Het is wonderbaarlijk hoe Jacobus Q. Smink dat flikt. In Sondelfal lukt het hem de lezer volstrekt te verwarren met neologismen, ellipsen, wilde associaties, duistere metaforen en tegelijk leidt hij hem linea recta naar Sondel, het dorp waar hij zelf in 1954 ter wereld kwam. En daarbij tovert hij dat Sondel zo helder voor ogen dat je er helemaal nostalgisch mee van kunt worden. Om in diezelfde tel die herinneringen in een ware Sondel-val als vuurwerk te laten uiteenspatten. Een prachtige bundel van een dichter die er al lang is maar zichzelf hier opnieuw uitvindt.’

Jacobus Q. Smink heeft een aantal boeken uit de wereldliteratuur vertaald in het Fries. Zijn ‘Ronja’ werd bewerkt tot een toneelvoorstelling die het Friese theatergezelschap Tryater met veel succes opvoerde.

Tap

Tik hier om de interactieve
kaart te activeren

 

De dichters


Colofon
steen

Colofon
Colofon 0

Albertina
Soepboer

Bus 54
Bus 54 1

Eddy
Evenhuis

Eindstation
Eindstation 2

Anne
Vegter

De middelen
De middelen 3

Remco
Campert

Ik wil wel
Ik wil wel 4

Pieter
Boskma

Het hoogste lied
Het hoogste lied 5

I.S.
Turgenev

uit: onderweg
uit: onderweg 6

Fedde
Schurer

Lit dan krûpe dat net gean doar
Lit dan krûpe dat net gean doar 7

W.F.
Hermans

Doodlopende straat
Doodlopende straat 8

Simon
Vestdijk

Kwijnende liefde
Kwijnende liefde 9

Piet
Paaltjens

XCVI
XCVI 10

Willem
Abma

Stêd
Stêd 11

Gerard
Reve

Boetpsalm
Boetpsalm 12

Rutger
Kopland

Een steen in Leeuwarden
Een steen in Leeuwarden 13

Obe
Postma

Prinsetún
Prinsetún 14

Martin
Veltman

Villanelle
Villanelle 15

Ester Naomi
Perquin

16

D. A.
Tamminga

Aed Levwerd
Aed Levwerd 17

C.
Buddingh

Blauwbilgorgel
Blauwbilgorgel 18

Judith
Herzberg

Planetarium te Franeker
Planetarium te Franeker 19

Michaël
Zeeman

Misericordia
Misericordia 20

Piter Jelles
Troelstra

Yn kringen leit it libben om ús hinne
Yn kringen leit it libben om ús hinne 21

Jean Pierre
Rawie

Spanjaardslaan
Spanjaardslaan 22

M.
Vasalis

Sub Finem
Sub Finem 23

Anne
Feddema

Selfportret
Selfportret 24

Tsjêbbe
Hettinga

Styx
Styx 25

Jan
Arends

Ik wil alleen maar weten wie ik ben
Ik wil alleen maar weten wie ik ben 26

Tiny
Mulder

Wurden
Wurden 27

Ed
Hoornik

Friesland
Friesland 28

Jan Jacob
Slauerhoff

Het einde
Het einde 29

Bertus
Aafjes

Schaatsenrijders
Schaatsenrijders 30

Theun
de Vries

Tiidspreuk
Tiidspreuk 31

Arjan
Hut

Pace et Justitia
Pace et Justitia 32

Leonard
Nolens

Bres
Bres 33

Sikke
Doele

Autosoasiologysk
Autosoasiologysk 34

Remco
Ekkers

Eerste woord
Eerste woord 35

Baukje
Wytsma

Ljouwert
Ljouwert 36

C.O.
Jellema

Notitie bij een Friese kerkmuur
Notitie bij een Friese kerkmuur 37

Kees
't Hart

Groet aan Leeuwarden
Groet aan Leeuwarden 38

Willem
Hussem

Zet het blauw
Zet het blauw 39

Tsead
Bruinja

It sizze oant it net mear jildt
It sizze oant it net mear jildt 40

Gerrit
Komrij

De dichter des vaderlands spreekt
De dichter des vaderlands spreekt 41

Koos
Hagen

De gelukkige klas
De gelukkige klas 42

Driek
van Wissen

Leerweg
Leerweg 43

Laozi

Tao Te Ching
Tao Te Ching 44

Martin
Bril

Kunst
Kunst 45

Nicolaas
Matsier

God van de drempel
God van de drempel 46

Atze
van Wieren

Dorpskerk Huizum
Dorpskerk Huizum 47

Ida
Gerhardt

Onvervreemdbaar
Onvervreemdbaar 48

Jacobus
Q. Smink

Tongermolke yn blik
Tongermolke yn blik 49

Ilja Leonard
Pfeijffer

Hoofdstad
Hoofdstad 50